Via Egnatia, Ad Quitum dhe Marcus Sabidius Maximus

Audio
Video
📱
Kujtim

Nuk ka përmbajtje audio në dispozicion. Shtoni një URL audio në panelin e administrimit.

Nuk ka përmbajtje video në dispozicion. Shtoni një URL video në panelin e administrimit.

Periudha Kohore

Shek. II e.s.

Përmbledhja Historike e Periudhës

Via Egnatia ishte një rrugë e lashtë romake që ndiqte luginën e Shkumbinit, e cila u ndërtua në shek. II p.e.s (146-120) nga prokonsulli romak Gaius Egnatius, prej nga e mori dhe emrin. Ajo ishte zgjatim i Via Appia, rruga e njohur që lidh Romën me portin e Brindisit. Në territorin tonë kishte dy degëzime: nga Epidamne-Dyrrahu dhe Apolonia, që bashkoheshin në afërsi të qytetit të Skampit (Elbasanit), për të vijuar në Selanik (Thessaloniki), Maqedoninë antike dhe më tej në Kostandinopojë (Stamboll), duke përshkruar Ballkanin, me një gjatësi rreth 1120 km.

Kushtet që Sollën Lindjen e Ngjarjes

Via Egnatia kishte disa stacione: nga degëzimi që niste në Dyrrah, stacioni i dytë ishte Ad Quintum, që përkon me kompleksin e termeve dhe nymfeut romak në Bradashesh. Stacionet romake ishin pika të rëndësishme rrugore që shërbenin për pushim, furnizim dhe akomodim të udhëtarëve, ushtarëve dhe postierëve gjatë periudhës së Perandorisë Romake. Në të njëjtën periudhë që ndërtohet stacioni Ad Quintum, në shek. 2 e.s., datohet dhe një stelë funerare (ekspozuar në Muzeun Etnografik të Elbasanit), që i përket Marcus Sabidius Maximus, nga fisi Aemilia, me origjinë nga Dyrrahu, oficer i lartë në ushtrinë romake. Në fund të jetës ai u vendos në Scampa.

Mesazhi

Nëpërmjet një historie njerëzore, synohet të trajtohen simbolikat e ndryshme që mbart rruga Egnatia. Ajo përfaqëson bashkimin e kulturave dhe qytetërimeve të Lindjes me ato të Perëndimit. Përmes kësaj rruge ka udhëtuar edhe dimensioni shpirtëror, duke përhapur besime të ndryshme. Ajo është po ashtu një trajektore që pasqyron dyzimin e natyrës njerëzore: nga njëra anë, shkatërrimi që sollën luftërat e shumta me legjionet romake; nga ana tjetër, krijimi dhe ndërtimet e reja që sollën zhvillim dhe rindërtim. Kjo rrugë simbolizon transformimin e vazhdueshëm, sepse me lëvizjen e njerëzve, nuk zhvendosen vetëm mallrat, por mbi të gjitha idetë dhe identitetet. Në fund, Via Egnatia është një trashëgimi kulturore dhe historike, që lidh të shkuarën me të tashmen e territoreve përmes të cilave kalon.

Kuptimi në Kontekstin e Sotëm

Në kohën tonë, Via Egnatia është më shumë se një rrugë e lashtë; ajo është një metaforë për lidhjen dhe shkëmbimin midis kulturave dhe njerëzve. Via Egnatia na kujton se rrugët tona, qofshin ato fizike apo shpirtërore, janë ura që lidhin historinë me të tashmen, dhe se përmes tyre vazhdon transformimi i pandërprerë i shoqërive dhe identiteteve tona.

Letërsia

  • • Anamali Skënder, Ceka Hasan, Deniaux Elisabeth. Corpus des inscriptions latins d’Albanie, Rome 2009
  • • Ceka Neritan, Papajani Lazer. Nymfeu dhe termet e stacionit Ad Quintum, Monumentet 4 (1973), f. 29-53
  • • Fasolo, Michele. Via Egnatia I. Da Apollonia e Dyrrachium ad Herakleia Lynkestistidos, Romë, 2003
×